Hoe belangrijk is discipline?

good_habits

Van alle spirituele eigenschappen en begrippen wordt discipline misschien nog wel het meest gevreesd. Het woord alleen al bezorgd ons koude rillingen. Discipline doet ons denken aan koude douches in het midden van de winter, ultramarathons op de Noordpool en soldaten die strak in het gelid marcheren. Arme discipline, het wil ons zo graag helpen, maar het heeft zijn reputatie tegen. In plaats van een reddende engel zien wij er een boze schoonmoeder in.

Toch staat of valt succes en vooruitgang in meditatie met deze ene eigenschap. Zonder discipline kunnen we niet ver komen. Eens in de zoveel tijd mediteren kan je wel een prettig, rustgevend gevoel geven, maar zonder het dagelijks te doen blijft het toch bij dat ene gevoel. Mét discipline gooit meditatie de deuren van onze innerlijke schatkamers wijd open. Onvoorwaardelijke liefde, vervullende vrede, spontane vreugde en diepe gelukzaligheid liggen daar op ons te wachten. Maar hoewel deze kostbare innerlijke kwaliteiten helemaal gratis zijn, krijgen we ze niet voor niets. De prijs is dagelijkse meditatie.

Die prijs is lager dan we denken. Ook discipline staat dichterbij ons dan we hadden verwacht. Sterker nog, ieder van ons heeft al discipline in zijn of haar leven, alleen noemen we het misschien niet zo. We poetsen elke dag onze tanden, gaan iedere weekdag naar school of naar ons werk, we staan op als de wekker gaat, houden ons huis schoon en bereiden dagelijks twee tot drie maaltijden. Allemaal pure discipline! Nu hoeven we nog maar één karweitje aan die dagelijkse lijst toe te voegen – meditatie – maar dat ene klusje zal de kwaliteit van ons leven onvoorstelbaar vergroten.

Zie discipline daarom niet als discipline, maar gewoon als een middel waarmee je je doel wilt bereiken. Een atleet die ervan droomt om de Olympische Spelen te halen hoeft zichzelf niet elke dag te motiveren om te trainen. Zijn wil om te trainen vloeit vanzelf voort uit zijn droom. Ook als je werkelijk naar innerlijke vrede, liefde en geluk verlangt hoef je je er niet elke keer toe te zetten om te mediteren. Als je het doel waardeert komt de discipline vanzelf. Zoals Sri Chinmoy het verwoordt:

‘Hoe kun je jezelf disciplineren?Door je te concentreren op de dingen die je het liefst in het leven wilt. (…) Als je op dit moment nog voelt dat je duizenden en miljoenen dingen in je leven nodig hebt, probeer die behoeftes dan te verminderen. Je zult zien dat in dat proces van het verminderen van je behoeftes je leven vanzelf gedisciplineerd wordt. Wanneer je talloze uiterlijke dingen geen aandacht geeft, zul je zien dat de waarheid je recht aankijkt en je de kracht geeft je leven te disciplineren.’

-Sri Chinmoy, The Hunger Of Darkness And The Feast Of Light, Part 2

De schone zaak van geduld

De zaaier

‘Meditatie is geen instant koffie,’ zei mijn spirituele leraar Sri Chinmoy vaak. Hoewel meditatie gouden bergen belooft – innerlijke vrede, vreugde, liefde en gelukzaligheid – komen de resultaten niet van de ene op de andere dag. Meditatie is als het inzaaien van een akker. Alleen als we de grond dagelijks bewerken en geduldig kunnen wachten, zullen we na verloop van tijd de eerste loten naar boven zien komen. Om de vruchten van meditatie te oogsten is ouderwets boerengeduld nodig.

Daar begint het probleem. Geduld is namelijk een schaars goed, vooral in deze maatschappij waar alles met een letterlijke druk op de knop binnen handbereik is. We zijn het niet meer gewend om te wachten. Ongeduld is de maatstaf der dingen. Zelfs de spirituele wereld schijnt er niet aan te kunnen ontkomen. Met enige regelmaat worden er workshops ‘verlichting in drie dagen’ en andere spirituele spoedcursussen aangeboden. Ik voel dan een licht geamuseerde glimlach opkomen.

Toegegeven, van de Indiase spirituele meester Sri Aurobindo was bekend dat hij in drie dagen tijd zijn gedachtes wist te stillen en zo een staat van innerlijke bevrijding bereikte. Ook de Indiase heilige Ramana Maharshi ‘viel’ van het ene op het andere moment in de verlichting. Toch moeten we deze grote zielen zien als de uitzondering op de regel. Sri Aurobindo en Ramana Maharshi behoren tot de fine fleur van de Indiase spiritualiteit. De meesten van ons spelen toch een paar divisies lager. Dan duurt het waarschijnlijk allemaal wat langer. Maar als we onszelf die tijd gunnen kan geduld wonderen verrichten. Mijn spirituele leraar Sri Chinmoy schreef: ‘Je dierbaarste dromen veranderen in vruchtbare realiteiten als je het geheim kent om de boom van het geduld in je hart te laten groeien.’

Hoe kunnen we geduld ontwikkelen. Sri Chinmoy schrijft: ‘Om geduld te ontwikkelen moeten we voelen dat we een spirtuele reis, een innerlijke reis, zijn begonnen, dat die reis een doel heeft. We moeten voelen dat dit doel bereid is om ons te accepteren en ons te geven wat het heeft, maar dat het dit doet op zijn eigen manier en op Gods uitverkoren Tijdstip. (…) Wanneer dat tijdstip aanbreekt zal het doel ons als een magneet naar zich toetrekken.’

Geduld is dus een kwestie van vertrouwen en overgave. Vertrouwen dat het doel van onze meditatie – innerlijke vrede, vreugde, liefde – net zo gretig op ons wacht als wij op haar. En overgave aan een hogere wijsheid die precies weet wanneer de tijd rijp is. Als we de appel te vroeg plukken smaakt hij te zuur. Maar op moment dat we onze tanden in een rijpe appel zetten, voelen we dat het het wachten waard was.